Dieta wątrobowa – co jeść a co nie?

Dieta-wątrobowa-–-co-jeść-a-co-nie-

Dla kogo dieta wątrobowa?

Mimo, że nazewnictwo ‘dieta wątrobowa’ jest w powszechnym stosowaniu w społeczeństwie to w nomenklaturze opisu diet nie występuje. Nie powinno używać się nazw diet wywodzących się z jednostek chorobowych lub nazw narządów. 

Dieta wątrobowa powinna być głównie stosowana u osób, które otrzymały informację o powstaniu stanu zapalnego czy marskości wątroby od lekarza oraz u osób u których występuje ryzyko wystąpienia niealkoholowego stłuszczenia wątroby (NAFLD), czyli u osób które chorują otyłość, cukrzycę typu 2, dyslipidemię oraz zespół metaboliczny.

Na czym polega działanie wątroby w organizmie?

Wątroba to jeden z istotniejszych narządów w organizmie człowieka. To gruczoł przewodu pokarmowego, który odpowiada za przemiany metaboliczne, wytwarzanie i wydzielanie żółci. Pełni on także funkcje immunologiczne. Mówiąc bardziej szczegółowo to w wątrobie zachodzą przemiany składników odżywczych takich jak białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i składników mineralnych. Dzięki tym procesom organizm wykorzystuje składniki odżywcze z pożywienia. W wątrobie wytwarzane jest ok. 80% cholesterolu oraz ma ona kluczowe znaczenie w metabolicznej aktywacji witaminy D. Wątroba to również organ oczyszczający organizm ze szkodliwych substancji.

Zdrowe jedzenie na blacie warzywa mięso mleko dieta wątrobowa dla kogo

Zasady ogólne diety wątrobowej

  1. Zrezygnowanie ze spożycia alkoholu

Substancje powstające w wyniku metabolizmu alkoholu w organizmie mają na wątrobę toksyczne działanie. Spożywanie przez chorych choćby minimalnych ilości alkoholu prowadzi do postępu choroby, niższego poziomu zminimalizowania objawów oraz zapobiegania dalszemu rozwojowi choroby i powikłań. 

  1. Ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych na korzyść kwasów tłuszczowych nienasyconych 

Rekomenduje się, aby ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych, których głównym źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego  (np. tłuste mięso, smalec, jaja). W ich miejsce należy wprowadzić źródła kwasów tłuszczowych nienasyconych, które występują głównie w produktach pochodzenia roślinnego (poza olejem rzepakowym i kokosowym) i rybach.

  1. Spożywanie większej ilości owoców i warzyw

Warzywa i owoce są podstawą każdej zdrowej diety, dlatego nie można ich pominąć także w diecie wątrobowej. Składniki obecne w tych produktach korzystnie wpływają na pracę wątroby i powinny stanowić one minimum połowę każdego posiłku. 

  1. Unikanie produktów wysokoprzetworzonych

Produkty wysokoprzetworzone to źródło głównie cukrów prostych, soli i tłuszczów nasyconych i wielu dodatków do żywności, które negatywnie wpływają na pracę wątroby.

  1. Normalizacja masy ciała

U osób z nadmierną masą ciała zaleca się jej zredukowanie poprzez odpowiednio dobraną dietę i jej kaloryczność.  

  1. Wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej

Regularne ćwiczenia przyczyniają się do redukcji masy ciała i poprawiają wydolność fizyczną. Według rekomendacji WHO, zaleca się 150 min/tyg. umiarkowanej aktywności fizycznej, jeśli nie ma przeciwskazań ze strony medycznej.

  1. Odpowiednia dieta i ilość płynów w ciągu dnia

W codziennej diecie powinna znaleźć się odpowiednia ilość białka, którego źródłem jest chude mięso, nabiał, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych oraz optymalna ilość węglowodanów złożonych czyli grube kasze, makarony i pełnoziarniste pieczywo. 

Dodatkowo należy zadbać o odpowiednią podaż płynów, czyli wypijać ok 2 l. wody dziennie. 

Zdrowe jedzenie na blacie warzywa mięso mleko dieta wątrobowa zasady

Co jeść na diecie wątrobowej?

Wśród produktów, które uznaje się za zalecane są:

  • kasze, ryże, makarony
  • ziemniaki
  • chudy nabiał
  • warzywa i owoce
  • orzechy i nasiona
  • ryby 
  • chude mięso
  • oleje roślinne

Czego nie można jeść na diecie wątrobowej?

Wśród produktów, które uznaje się za niewskazane są:

  • alkohol
  • fast-food
  • chipsy
  • słodycze
  • potrawy smażone
  • tłuste mięsa i wędliny

UWAGA!  Należy pamiętać, że są to zalecenia dla ogółu chorych i  reakcje na produkty mogą być odmienne. Zalecana jest obserwacja organizmu i modyfikacja diety na podstawie pojawiających się dolegliwości. Dieta powinna być dobrana indywidulanie w zależności od stopnia wydolności wątroby, rodzaju zaburzeń metabolicznych, stopnia odżywienia chorego, obecności chorób współistniejących oraz samopoczucia. Stąd najlepiej skonsultować się z dietetykiem klinicznym celem indywidualnej współpracy dietetycznej.